Enrichment Program for Teachers

Print Friendly

โครงการ  “เส้นทางวิชาชีพครูก้าวหน้า” 

ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

(ชื่อชั่วคราว)


กลุ่มเป้าหมาย

คุณครู สอนวิชาหลากหลาย (อาจไม่ใช่ STEM) แบ่งเป็น 3 กลุ่ม ตามประสบการณ์การทำงาน

  1. นักศึกษาครุศาสตร์ ปี 3-4
  2. ครูผู้มีประสบการณ์สอน 3 – 5 ปี
  3. ครูผู้มีประสบการณ์สอน มากกว่า 5 ปี

Philosophy

ประโยชน์ของการอบรมทั้งหมดที่ครูจะได้รับในที่สุดย่อมตกอยู่กับนักเรียน นักเรียนผู้ที่จะเติบโตขึ้นมาอยู่ในโลกที่พัฒนาไปอย่างรวดเร็วจนอาจแตกต่างโดยสิ้นเชิงกับโลกที่ครูอาศัยอยู่ในปัจจุบัน  ดังนั้นการอบรมนี้จะต้องมุ่งเน้นให้ประโยชน์ไปถึงตัวนักเรียน ให้นักเรียนดำรงชีวิตอย่างผาสุกได้ในโลกอนาคต  เพื่อให้การอบรมสัมฤทธิ์ผล จะต้องมีการผสมผสานสื่อการเรียนรู้ทั้งแบบออนไลน์และแบบพบหน้า สร้างชุมชนการเรียนรู้ที่มีการปฏิบัติจริงและการสะท้อนความคิดที่สอดคล้องกับข้อเท็จจริง เหตุผล และบริบทของประเทศไทย

Strategy

ใช้ยุทธศาสตร์ที่มีเสาหลัก 3 ข้อ คือ For Students, via Teachers (ทำเพื่อนักเรียน ผ่านครู); Future-of-Thailand Oriented (อิงอนาคตประเทศไทย); และ Hybrid Learning (การเรียนรู้แบบผสมผสาน)

  1. For Students, via Teachers
    • การออกแบบหลักสูตรในทุกแง่มุม เป็นไปโดยคำนึงถึงประโยชน์ต่อนักเรียนเป็นสำคัญ แม้ว่านักเรียนจะไม่ได้เข้ารับการอบรมโดยตรง
    • เนื้อหาบางส่วนเกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีที่ครูสามารถนำไปใช้ได้เอง (เช่น เทคนิคการค้นหาข้อมูล)  ในขณะที่เนื้อหาอีกส่วนหนึ่งอาจเกี่ยวกับเทคโนโลยีที่ครูอาจไม่มีโอกาสได้ใช้ แต่มีโอกาสสูงที่นักเรียนจะได้ใช้ (เช่น AR, อีสปอร์ต, รถยนต์ไร้คนขับ)
    • เนื้อหาบางส่วน เป็นการให้ความรู้กับครูโดยตรง เพื่อหวังให้ครูนำเนื้อหาไปถ่ายทอดให้นักเรียนในลักษณะเดียวกัน  ในขณะที่เนื้อหาอีกส่วนหนึ่งเป็นการให้ความรู้ที่รอบด้านกับครูโดยเน้นการเชื่อมโยงเนื้อหาหลักเข้ากับหลากหลายสาขาวิชา เพื่อเพิ่มโอกาสให้ครูได้บูรการเนื้อหาความรู้เข้ากับบริบทที่นักเรียนของตนให้ความสนใจ
    • เป้าหมายเพื่อให้ครู “รู้รอบ” เป็นที่พึ่งของนักเรียนได้ โดยครูอาจไม่ต้องเป็นผู้สอนเกี่ยวกับเทคโนโลยีโดยตรง แต่สามารถชี้ช่องทางให้นักเรียนศึกษาและฝึกฝนเพิ่มเติมในเรื่องที่สนใจได้ และสามารถชี้นำทัศนคติที่ดีให้นักเรียนได้ โดยเฉพาะในเรื่องของความปลอดภัยและจริยธรรม
  2. Future-of-Thailand Oriented
    • มองสู่อนาคต เมื่อนักเรียนในปัจจุบันก้าวเข้าสู่วัยทำงาน ดังนั้น จะต้องออกแบบหลักสูตรนี้ให้มีประโยชน์ต่อนักเรียนในบริบทของประเทศไทยและโลกในอีก 10-15 ปี ข้างหน้า
    • เนื้อหาบางส่วน แม้ว่าจะเกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีปัจจุบัน แต่จะต้องเน้นการถ่ายทอดให้ยังมีความเข้าประเด็น (relevant) ในอนาคต  จะต้องไม่ใช่เพียงการท่องจำคู่มือการใช้ซอฟท์แวร์เวอร์ชั่นปัจจุบันซึ่งจะล้าสมัยในอนาคตอันใกล้ แต่จะต้องเน้นไปที่การมองเห็นที่มาที่ไปและความเข้าใจได้ (sense making) ของกระบวนการเรียนรู้
    • เนื้อหาบางส่วนที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีในอนาคต ควรมีแนวโน้มชัดเจนว่าจะเกิดขึ้นในไม่ช้า และมีโอกาสส่งผลกระทบต่อสังคมไทย
    • มุ่งเน้นการรู้เท่าทันเทคโนโลยีอย่างชาญฉลาด กล่าวคือ ตระหนักรู้ถึงข้อดี ข้อด้อย โอกาส และภัยคุกคามของเทคโนโลยี  และคาดการณ์อนาคตด้วยหลักทางสายกลาง ไม่ฝันว่าโลกจะเป็นอุดมคติ (utopia) และไม่มองโลกเป็นสังคมโหดร้ายสุดโต่ง (dystopia)
    • เน้นการสร้างแรงบันดาลใจ (inspire) มากกว่าเน้นเนื้อหาเชิงเทคนิค  เน้นการรู้เท่าทันและการมองโลกในแง่ดีอย่างรอบคอบ (cautiously optimistic)  ผลักดันให้นักเรียนใช้ความสามารถทางเทคโนโลยีเพื่อสร้างประโยชน์ต่อผู้อื่น ไม่ใช่เพื่อเอารัดเอาเปรียบ
  3. Hybrid Learning
    • ถ่ายทอดเนื้อหาผ่านสื่อออนไลน์ ประมาณ 40%  และถ่ายทอดผ่านการจัดอบรมแบบพบหน้า 60%
    • เนื้อหาออนไลน์ส่วนหนึ่งเป็นการส่งเนื้อหาไปสู่ผู้เรียน ประกอบด้วยเอกสาร (ข้อความ) และวิดีโอ ซึ่งรวมถึงเนื้อหาที่ผลิตขึ้นเพื่อหลักสูตรนี้โดยเฉพาะ และเนื้อหาที่รวบรวมจากแหล่งอื่น อาทิ วิดีโอการอบรมครูของหน่วยงานอื่น, วิดีโอจาก YouTube, ข่าว
    • เนื้อหาออนไลน์อีกส่วนหนึ่งเป็นการสร้างปฏิสัมพันธ์และชุมชนการเรียนรู้ระหว่างคุณครูด้วยกัน โดยครูอาจพิมพ์ข้อความแสดงความคิดเห็น หรือบันทึกวิดีโอ “ตอบสนอง” (reaction) ต่อวิดีโอที่วิทยากรจัดเตรียมไว้ให้ และอภิปรายประเด็นต่างๆ
    • การจัดอบรมแบบพบหน้า เน้นการบรรยายที่มีการโต้ตอบ และการจัดกิจกรรมที่ให้ครูมีส่วนร่วม เพื่อให้เกิดประสบการณ์ตรง (first-hand experience) และเพื่อเป็นตัวอย่างแนวทางการจัดกิจกรรมให้นักเรียน  โดยเนื้อหาของการอบรมแบบพบหน้าอาจเป็นการเสริม (augmenting) การเติมเต็ม (complementing) หรือการเน้นย้ำ (reinforcement) การอบรมออนไลน์

แกนกลางเนื้อหา

เนื้อหาแบ่งเป็น 2 ส่วนหลัก คือ

  1. Digital Literacy & ICT 
    การรู้เท่าทันโลกดิจิทัล และการสร้างสรรค์ด้วยเทคโนโลยี ICT

    • การรู้เท่าทัน = ความปลอดภัย + จริยธรรม
    • ส่วนของ ICT เน้นการใช้เทคโนโลยีเพื่อสร้างสรรค์ เพื่อค้นหาความรู้
    • เน้นเทคโนโลยีที่แพร่หลายอยู่แล้วในปัจจุบัน
    • เป้าหมายเพื่อให้ครูใช้เทคโนโลยีเหล่านั้นได้เกิดประโยชน์ ปลอดภัย และสอนนักเรียนให้มีหลักปฏิบัติที่ดีได้
  2. Technology Awareness
    การตระหนักรู้เกี่ยวกับเทคโนโลยีที่น่าจะมีผลตอชีวิตคนจำนวนมากในอนาคต

    • เน้น disruptive และ cutting edge technology
    • + เทคโนโลยีที่มีจริงแล้วในปัจจุบัน แต่ยังไม่แพร่หลายในสังคมไทย
    • + เทคโนโลยีที่ยังไม่มีในปัจจุบัน แต่มีแนวโน้มว่าจะมีขึ้นในอนาคตอันใกล้ (10 – 15 ปี)
    • นักเรียนของคุณครู จะเติบโตขึ้นมาในโลกที่มีเทคโนโลยีเหล่านี้
    • คุณครู ควรรู้ให้มากพอที่จะสร้างแรงบันดาลใจให้นักเรียนของตนได้ และแนะนำนักเรียนที่สนใจให้ศึกษาเพิ่มเติมได้
    • คุณครู ไม่จำเป็นต้องรู้ลึก ไม่จำเป็นต้องลงมือใช้ได้จริง แต่ต้อง “รู้ไว้เผื่ออนาคต”

Core #1: Digital Literacy & ICT

กรอบเนื้อหา

อ้างอิงจากหลักสูตรวิทยาการคำนวณ (Computing Science) สสวท. ระดับประถมศึกษา และมัธยมศึกษา

  1. การรู้เท่าทัน (Digital Literacy)
    • การจัดการอัตลักษณ์ (identity management)
    • การปกป้องข้อมูลส่วนตัว
    • มารยาทในการสื่อสารออนไลน์
    • การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล
    • การแยกแยะข้อเท็จจริง ข้อคิดเห็น และเหตุผลวิบัติ (logical fallacy)
    • อันตรายจากการใช้งานและอาชญากรรมบนอินเทอร์เน็ต
    • การคุกคามออนไลน์ (cyberbullying)
    • ทรัพย์สินทางปัญญา
    • ธุรกรรมออนไลน์
    • การออกแบบประสบการณ์โดยใช้หลักจิตวิทยาการดึงดูด (Persuasive UX)
  2. การสร้างสรรค์ด้วยเทคโนโลยี (ICT)
    • ข้อมูล: ชนิด ความสำคัญ และแหล่งข้อมูล
    • การประมวลผลข้อมูลด้วยตารางทำงาน (spreadsheet)
    • การนำเสนอข้อมูล (visualization)
    • การค้นหาข้อมูลบนอินเทอร์เน็ต
    • การทำงานร่วมกันผ่านอินเทอร์เน็ต
    • อาชีพเกี่ยวกับเทคโนโลยีสารสนเทศ

วิธีการถ่ายทอด

  • ส่วนของ Digital Literacy เน้นการศึกษาข้อเท็จจริงผ่านการบรรยายหรือวิดีโอ ตามด้วยการอภิปรายระดมสมอง และการสะท้อนความคิด (reflection) โดยกระตุ้นให้ครูมีส่วนร่วมในการออกแบบวิธีการถ่ายทอดเนื้อหาสู่นักเรียนของตนให้เหมาะสมกับช่วงวัยและบริบทของชุมชน
  • ส่วนของ ICT เน้นการเรียนรู้แบบปฏิบัติจริง ผ่านการอบรมเชิงปฏิบัติการหรือวิดีโอเชิง tutorial โดยมีแบบฝึกหัดควบคู่ไปด้วยกัน เน้นการสร้างชุมชนการเรียนรู้ให้ครูได้แสดงผลงานต่อเพื่อนครู แลกเปลี่ยนข้อคิดเห็นซึ่งกันและกัน

Core #2: Technology Awareness

กรอบเนื้อหา

  • Now or Near Future
    • Narrow AI: Machine Learning
    • Cashless Society
    • AR/VR/360 videos
    • Live Streaming
    • Sharing Economy
    • Crowdsourcing
    • Blockchain & Cryptocurrency
    • MOOCs and Other Digital Learning Platforms
  • Future
    • Information Warfare (LikeWar, Deep Fake, etc)
    • Self-driving Cars
    • IoT (Internet of Things)
    • Space Travels
    • Quantified Self
    • General AI & Singularity

วิธีการถ่ายทอด

เนื้อหาแต่ละหัวข้อ แบ่งออกเป็น 3 ตอน คือ What?, So What?, และ What’s Next?

  1. What? : สิ่งนี้คืออะไร?
    • คำอธิบายที่กระชับ ใช้ภาษาง่ายๆ ที่ “เด็ก 5 ขวบ” สามารถเข้าใจได้ (“Explain Like I’m Five” หรือ ELI5)
    • วิธีการใช้งาน และ/หรือ ตัวอย่างการใช้งานจริง
    • เทคโนโลยีพื้นฐาน และหลักการทำงานเบื้องต้น
  2. So What? : ทำไมต้องสนใจ?
    • ข้อดี และโอกาสใหม่ที่เกิดจากเทคโนโลยีนี้
    • จุดอ่อน และพิษภัยที่อาจเกิดขึ้น (เน้นผลกระทบต่อเด็กและเยาวชน)
    • ผลกระทบต่ออาชีพในอนาคต (อาชีพปัจจุบันที่ต้องเปลี่ยนหรือหายไป อาชีพใหม่ที่จะเกิดขึ้น)
    • ผลกระทบอื่นๆ ต่อสังคม โลก สิ่งแวดล้อม
  3. What’s Next? : ปรับตัวอย่างไร? 
    • สิ่งที่บุคคลทั่วไปต้องรับรู้หรือเรียนรู้ (แม้ว่าจะไม่ใช่ผู้ใช้)
    • หัวข้อที่ควรศึกษาเพิ่มเติม สำหรับผู้ที่สนใจเป็นพิเศษ
    • แนวทางการเฝ้าระวังและตั้งรับ
    • นโยบายเชิงรุก (optional) (เป็นทางเลือกสำหรับบางเทคโนโลยีที่อาจมีความสำคัญเป็นพิเศษสำหรับผู้เข้าอบรม)

Resources

แหล่งทรัพยากรสำหรับการจัดอบรม ได้แก่


Meetings

  1. @ เยาวราช on 2-Nov-2018: Mock, Aj Surain, Nok
  2. @ เยาวราช on 30-Nov-2018: Mock, Aj Surain
  3. @ กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) อาคาร IBM พหลโยธิน https://goo.gl/maps/oMizEzgGuD32 on 13-Dec-2018 at 19:00
    ดร.กฤษณพงศ์ ++
  4. ประชุมคณะกรรมการทุน @ ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร on 26-Dec-2018 at 09:00

etc

  • ข้อมูลในหน้านี้มีไว้เพื่อใช้อ้างอิงเป็นการส่วนตัว ไม่ใช่ข้อมูลเป็นทางการ