Service Learning – New Learning Pedagogy

Service Learning ในประเทศที่พัฒนาแล้วได้ให้ความสำคัญกับการพัฒนาผู้เรียนให้เกิดจิตสำนึกในฐานะที่เป็นสมาชิกของสังคม ผ่านกระบวนการเรียนรู้และการสอนที่เรียกว่า  การเรียนรู้ด้วยการบริการสังคม (service-learning) ซึ่งมีผู้ให้ความหมายไว้ว่า  เป็นวิธีการสอนที่ผู้เรียนเรียนรู้และพัฒนาตนเองจากการเข้าไปมีส่วนร่วมโดยตรงในการให้บริการแก่สาธารณะ  ซึ่งสอดคล้องกับความต้องการของชุมชน (Taylor และ  Ballengee-Morris, 2004) จะเห็นได้ว่า  เป้าหมายของการเรียนรู้ด้วยการบริการสังคมนั้น เป็นประโยชน์ทั้งต่อผู้เรียนและสังคม  กล่าวคือ  ผู้เรียนจะได้เรียนรู้และพัฒนาความสามารถในเชิงวิชาการ  อารมณ์และสังคมควบคู่กันไป ขณะที่ชุมชนหรือสังคมก็จะได้รับประโยชน์จากการที่ผู้เรียนเข้าไปให้บริการในลักษณะต่างๆ โดยเฉพาะกิจกรรมอาสาสมัคร (volunteer)  ซึ่งในประเทศสหรัฐอเมริกา กิจกรรมอาสาสมัครไม่ได้เป็นเพียงกิจกรรมเสริมเท่านั้น แต่ถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาในหลักสูตรในรูปแบบที่เป็นวิชาเลือก ที่จริงแล้วแนวคิดเกี่ยวกับการเรียนรู้ด้วยการบริการสังคมไม่ใช่เรื่องใหม่ แต่เป็นกระบวนการเรียนรู้ที่ในการศึกษาของไทยแต่เดิมได้ปฏิบัติกันมา เช่น แพทย์แผนไทยเรียนรู้กรรมวิธีรักษาโรคด้วยการตามครูแพทย์ไปให้บริการแก่ชาวบ้าน  ในหลายๆแห่งโดยไม่ได้รับค่าตอบแทน การเรียนรู้สมัยก่อนจึงไม่ใช่การเรียนรู้เพื่อประโยชน์เฉพาะตน  แต่เป็นการเรียนรู้ที่สังคมจะได้รับประโยชน์จากการเรียนของเราด้วย  การเรียนรู้ด้วยการบริการสังคม คือการสร้างบรรยากาศกระตุ้นให้ผู้เรียนมองเห็นปัญหาหรือสิ่งที่ชุมชนต้องการ จากนั้นจัดการออกแบบกิจกรรมไม่ว่าจะเป็นการกำหนด เป้าหมาย  ระยะเวลาในการดำเนินการ การจัดเตรียมอุปกรณ์ การลงมือปฏิบัติ การประเมินการให้บริการ และการสะท้อนความคิดหลังการปฏิบัติงาน สิ่งสำคัญที่สุดที่จะต้องคำนึงถึง ที่จะทำให้การเรียนรู้ด้วยการบริการสังคมมีประโยชน์อย่างแท้จริงก็คือ  กิจกรรมที่เลือกปฏิบัติควรเอื้อต่อการนำความรู้ที่เรียนมาใช้ประโยชน์  และสังคมต้องได้ประโยชน์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี เป็นมหาวิทยาลัยหนึ่งที่เล็งเห็นประโยชน์ของการเรียนรู้ในลักษณะนี้ จึงจัดการเรียนรู้ด้วยการบริการสังคมรอบๆ รั้วมหาวิทยาลัย และขยายออกไปสู่ชุมชนอื่นๆ อีกมากมาย โดยตัวอย่างที่ประสบผลสำเร็จอย่างชัดเจน คือ การจัดการเรียนรู้แบบ Service Learning ภาควิชาเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา คณะครุศาสตร์อุตสาหกรรมและเทคโนโลยี โดย รศ.ดร.กุลธิดา ธรรมวิภัชน์ … Continue reading Service Learning – New Learning Pedagogy